Çalışma Alanlarımız

UZAYMER’de Çalışma Alanlarımız

Merkezimizde; Astronomi-Astrofizik, Güneş Enerjisi ve Uzaktan Algılama konularında Yüksek Lisans ve Doktora öğrencilerimizle birlikte çalışmalar sürdürülmektedir.                                         

Astronomi – Astrofizik alanında:

Gama-ışın,    X-ışın    ve     Optik    astronomi    konularında    araştırmalar yapılmaktadır.

Gama-ışın Astronomi çalışmalarında 2008 yılında uzaya gönderilen Fermi- LAT uzay aracının seçilen Aktif Galaktik Çekirdekler için alınan verileri analiz edilmekte ve bu gök cisimlerinin yüksek enerji ışıma mekanizmalarının doğası anlaşılmaya çalışılmaktadır.

X-ışın astronomi çalışmalarında 1991’de gönderilen ve halen çalışmalarını sürdüren XMM-Newton ve Chandra uydularının arşiv verileri ‘Yakın Galaksilerde X-ışın Kaynaklarının Belirlenmesi’ amacıyla analiz edilmektedir.

Optik astronomi çalışmalarında Hubble Uzay Teleskopu arşiv verileri kullanılmaktadır. Chandra ve XMM-Newton verileri ile belirlenen kaynakların optik bileşenleri araştırılmaktadır.

SPITZER uydusundan yakın kızılötesi ve orta kızılötesi bölgelerde gözlemlerinden yararlanılarak yakın galaksimizdeki ve yakın galaksilerdeki yaygın kaynaklar araştırılmaktadır.

 

Optik gözlemlerde ise merkezimizde kurulu 50 cm lik optik teleskop kullanılmaktadır. Alınan verilerde hava koşulları ve ışık kirliliğinin olumsuz etkileri gözlenmektedir. Işık kirliliği konusunda durumun daha iyileşmesi için çaba gösterilmektedir.

 

Gözlemevimizde Güneş lekeleri, Ay ve Güneş tutulmaları, gezegen, kuyruklu yıldız gözlemleri gibi eğitim amaçlı gözlemler yapılmaktadır. Bu gözlemlere, Ç.Ü. Fen Bilimleri Kolu altında faaliyet gösteren öğrenciler, Adana ilindeki ilk ve orta öğretim kurumlarındaki öğrenciler ve Astronomi meraklıları katılmaktadır.

 

TUBITAK Ulusal Gözlemevi (TUG) da bulunan (RTT150, T100, T60, YT40 ve ROTSE ) alınan veriler yine UZAYMER‘de analiz edilmektedir. Özellikle RTT150 ve T100 teleskopları yardımıyla elde edilen yaygın veriler  HII Bölgeleri,  Gezegenimsi  Bulutsular,  Bulutsular  ve  Supernova kalıntılarının araştırılmaları çalışmalarında kullanılmaktadır.

 

Güneş Enerjisi Alanında:

 

Bu konudaki çalışmalar “Güneş Evi” projesi ile başlamıştır. Bu projede Adana için Güneş enerjisi ölçümleri, toplam Güneş radyasyonu, UV oranı ve meterolojik ölçümler gibi çalışmalar yapılmıştır. Güneş enerjisi alanındaki çalışmalar şu anda “Silindirik Modelde Güneş Havuzu” ile devam etmektedir. Bu çalışmalar Doç. Dr. Mehmet KARAKILÇIK ile birlikte Yüksek Lisans ve Doktora öğrencileri tarafından sürdürülmektedir.

Proje: Çoklu Üretim Uygulamalar için Yeni Güneş Havuzu ve Fotovoltaik Termal (PV/T) Tabanlı Entegre Enerji Sistemlerinin Performanslarının İncelenmesi, Proje No: FEF2013D32, Proje Baş. Tarihi: 10.10.2013 (2 Yıl), (Devam Ediyor).


Uzaktan Algılama Alanında:

 

NOAA, MODIS, VIIRS, METEOSAT, LANDSAT arşiv verileri ile açık olan uydu verileri kullanılarak yer ve gezegenimsi bulutsular, HII bölgeleri, yıldızlararası ortam, yakın galaksilerdeki iyonize bölgeler de çalışmalar yapılmaktadır.

 

Bilimsel Araştırmalar Projeleri birimi tarafından “FBA-2015- 4076” proje numaralı ve “Tüm Gökyüzü Kamera Sistemi ” başlıklı proje ile UZAYMER'de tüm gökyüzü görüntülenmektedir. Bu görüntüler yardımıyla UZAYMER üzerindeki bulutluluk durumu anlık olarak görüntülenebilmekte ve meteor, uydu geçişleri gibi diğer olaylarda incelenebilmektedir.

 

UZAYMER’DE TUBİTAK ARAŞTIRMA PROJELERİ:

TÜBİTAK 1002 Yakın Sarmal Galaksilerde Gama Işın Patlama Kalıntılarının Optik Bölgede Araştırılması (2007-2008, Yürütücü)

TÜBİTAK 1001 (113F039) Çoklu-Dalgaboyu gözlemleri ile galaksi-ötesi ayrık (discrete) kaynaklarının araştırılması (2013-2016, Yürütücü)

TÜBİTAK 1001 ( 117F115) Aşiri Parlak X-Işin Kaynaklarinin Optik Ve Kirmiziöte Bölgede Yildiz Kümeleri Ve Yildiz Oluşum Bölgeleri İle İlişkilerinin Araştirilması ( 2017-2020, Yürütücü)

 

Çoklu-Dalgaboyu gözlemleri ile galaksi-ötesi ayrık (discrete) kaynaklarının araştırılması, astronomi-astrofizik alanında önemli ve güncelliğini koruyan konulardan biridir. Galaksilerden farklı dalgaboylarında algılanan ışınım genel olarak ayrık kaynaklar ve yıldızlararası ortamdan gelen ışımanın toplamıdır. Algılanan ışıma yıldızlararası ortamdan, tıkız (compact) yıldız formlarına kadar uzanan geniş bir alanda, yapısal ışıma mekanizması ve evrim konularında önemli bilgiler sağlamaktadır.

Projemizde, yakın galaksilerde yüksek ışıma gücüne sahip ayrık kaynakların esas olarak X–ışın bölgesinde belirlenmesi ve yapılacak ayrıntılı analizlerle kaynakların ışıma mekanizmaları ve fiziksel doğasının daha iyi anlaşılması amaçlanmıştır. Bu kaynakların X-ışın arşiv verilerinin analiz sonuçlarını tamamlayıcı olması amacıyla Kızıl-ötesi ve Optik verilerden de yararlanılacaktır.


 

UZAYMER'de Gökyüzü Kamerası

 

Kurulan bu sistem sayesinde gerçek zamanlı olarak tüm gökyüzü görüntülenmekte ve bu görüntüler IDL de yazılan özel yazılımlar ile analiz edilerek Bulutluluk, Meteor gibi gökyüzü olayları araştırılmaktadır. Çoğunlukla görüntüleme amaçlı olarak çalışan sistemlerden farklı olarak bu sistem üzerinde yazılımlar ile bilimsel çalışmaların yapılması amaçlanmıştır. Özellikle gece her farklı poz sürelerinde alınan görüntüler üzerinde yazılımlar yardımıyla PSF fotometri yapılmakta ve böylece yıldızlar belirlenebilmektedir. Yıldızların ışık değişimleri yardımıyla bulut (tül v.b.) tipleri belirlenebilmektedir. Gündüzleri ise sadece bulutluluk değerleri sınır belirleme yöntemi ile belirlenmektedir. Ayrıca görüntülerden bulunan yıldızlar USNO2B yıldız katalogundaki yıldızlar ile karşılaştırılarak yıldız olmayan nesneler (meteor, uydu v.b.) belirlenmekte ve kataloglanmaktadır. Bu sayede uzun sure çalışacak bu sistem sayesinde UZAYMER'deki bulutluluk durumları belirlenerek ve astronomik olarak astmosferin durumu çalışılmaktadır. Bu proje Çukurova Üniversitesi Bilimsel Araştırmalar Projeleri Birimi tarafından FBA-2015-4076 numaralı proje ile desteklenmiştir.